Jeff Bezos’un veda mektubunun ardından…

1.3.2021

Emre Yıldırım

Amazon’un kurucusu ve CEO’su Jeff Bezos 2 Şubat 2021’de görevini Andy Jassy’e devrederek yönetim kurulu başkanlığına pozisyonuna geçeceğini bir mektup yayınlayarak duyurdu.

Bu mektubunun kodlarını beraber analiz etmeye çalışalım. Bu dünyanın en hızlı büyüyen ve girdiği her sektörü dönüştüren bu devasa şirketten neler öğrenebileceğimizi 9 ayrı perspektiften özetlenebilir. (Bu mektubunun orjinaline bu linkten ulaşabilirsiniz: https://www.aboutamazon.com/news/company-news/email-from-jeff-bezos-to-employees )

Kendi kabilesini oluşturmak

Bezos mektubuna “Sevgili Amazonlar” diyerek başlıyor. Diğerlerinden ciddi şekilde ayrışan, öncü, girdikleri sektörü dönüştüren ve çoğu zamanda iş yönetim prensiplerini değiştiren şirketler kendi değerlerini ve kültürlerini oluştururlar. Her şey bir kişiyle başlar. O kişinin göz ettiği binlerce karar alma süreci ve alınan sonuçlar sonunda, ortak çalışma ve iş kültürünü paylaşan bir kabile kurulur. Bence kurumsallaşma demek bu değerlerin kurucu olmadan da devamını sağlayabildiğiniz anda gerçekleşmiş sayılır.

Nereden başlayıp nereye geldik, nereye gideceğiz?

İş hayatındaki en kolay hata, ne için çalıştığınızı, neyi amaçladığınızı unutmaktır. Yüzlerce hedefin peşinde koştururken seneler sonra biz bu noktaya nasıl geldik diyebileceğiniz bir sürüklenme olasıdır. Bir lider olarak Bezos, 27 sene önce hangi koşullarda başladıklarını ve şu anda neleri başladıklarını net bir şekilde özetliyor. Bir sonraki hedeflerini de özetliyor. Başlangıç noktası, gelinen nokta ve sonraki adım (gez, göz, arpacık) aynı hizaya geldiğinde de stratejik tutarlılık sağlanmış oluyor. Ayrıca herkesin bunları bildiğini varsaymıyor, her fırsatta bunların altını çiziyor.

Anlam, neşe ve coşku

Bezos, bu zorlu süreçte her zaman keyifle çalıştığını özellikle vurguluyor. İnsanın mekanik ve araçsal olarak algılanan çalışma hayatında da anlam ve neşe aradığını yadsımıyor. Ofise bazen dans ettiğini ve kendisinin de diğer insanlar gibi bir ölümlü olduğunu vurguluyor:)

Yoldaşlık

En iyi takıma sahip olduğunu, iş hayatının tüm zorlu dönemeçlerinde tüm çalışanlarından en üst düzeyde destek aldığını söylüyor. Pozisyon ve ünvan fark etmeksizin tüm çalışanlarını birer yoldaş olarak gördüğünü vurguluyor. Ekibini öne çıkarıyor.

İçeriden lider yetiştirmek

Kendi kabilesini oluşturan bir şirket, şaşılmayacak bir şekilde kendi kabile şefini de içeriden yetiştiriyor. Yeni CEO’nun uzun süredir Amazon’da olduğunu vurgulayarak o bizden biri diyor.

Net stratejik vizyon

Tek kelimeyle Amazon’un tüm başarısının altındaki en temel faktörün inovasyon, yani yenilik olduğunu her fırsatta şirketin tüm kademesine duyuruyor. Her seviyedeki çalışan, kendilerinden net olarak ne beklendiğini bildiği durumda en iyi performansı gösterir. Amazon’u Amazon yapan yenilikçi bakış açısıdır’ın altını çiziyor. Ciro veya pazar payı büyümesi gibi sonuç hedefleri göstermiyor. Yenilikçiliğimizi devam ettirdiğimiz sürece başarılı olacağız mesajını veriyor.

Bu tarz stratejik vizyon ifadeler, sahadaki en küçük uygulamalarla da tutarlı olduğunda itici bir güç oluşturabiliyor. “Önce müşteri” deyip gerçekte müşteriye sunduğu net değeri büyütmeyi amaçlamayan, aslında piyasa koşullarını kullanarak karını maksimize etmeye çalışan şirketler, bu stratejik vizyonunun itki gücünden faydalanamazlar. Çalışanları da bu sözde vizyonu gerçekte ciddiye almazlar.

Liderin fonksiyonu

İcranın başı olma görevini bırakırken bundan sonra daha fazla inovasyona zaman ayıracağını belirtiyor. İnovasyon, yaratıcılıktan daha çok erk demektir. Ancak bir patron şirketi farklı yönlere götürecek kararlara imza atabilir. Vekil yöneticiler doğal olarak en üst düzeyde bile olsalar bunu yapamazlar. Bezos, icradan çekilerek şirketin en temel değerine yani yeniliğe odaklanacağını söyleyerek inovasyonun bir departman yöneticisinin değil liderin ana sorumluluğu olduğunu hepimizin yüzüne vuruyor.

Yöneticinin arkasına erk koymak

Vekil yöneticiler güneşten gelen ışığı yansıtan ay misali hakim liderden aldıkları, alabildikleri destek ölçüsünde güçlüdürler. Bezos, yeni CEO’sunun %100 arkasında olduğunu onun bu işi başarmak için gerekli yetkinliklere sahip olduğunu yıllar içerisinde kanıtladığını söylüyor. Andy Jessy’nin elini güçlendiriyor.

Çalışanları sorumlu kılıyor

Milyonlarca müşterinin hayatlarında var olduklarını, onların sorunlarını çözdükleri ve hayatlarını iyileştirmeye devam ettikleri sürece Amazon’un da var olacağını söylerek çalışanların sorumluluğunu netleştiriyor.

Sonuç olarak bu mektup, başarılı bir kurumsal iletişim örneğidir. Kurumsal iletişimin başarısının fikirlerin nasıl ortaya konulduğu, hangi kelimelerin seçildiğiyle ilgili değil, söylenenlerin sahadaki gerçeklerle ne derece ilişkili olduğudur.


Diğer Yazılarımız